Huquqshunos
Anatoliy Yarovoy
Muammoning mohiyati
Mijoz Rossiya Federatsiyasi huquqni muhofaza qiluvchi organlarining so‘rovi asosida Interpol tomonidan diffuziya tarqatilgach, jiddiy huquqiy oqibatlarga duch keldi. Bunga kriptovalyuta texnologiyalaridan foydalangan holda juda katta miqdorda sodir etilgan, deb taxmin qilinayotgan firibgarlik bo‘yicha jinoyat ishi sabab bo‘ldi.
Xalqaro qidiruv doirasida Interpol bazalarida amal qilayotgan hibsga olish orderi haqidagi ma’lumotlar mavjud bo‘lib, bu mijoz uchun qo‘lga olinishi, ekstraditsiya qilinishi va harakatlanish erkinligi cheklanishi xavfini yuqori darajaga chiqardi.
Ayblov tomonining pozitsiyasi va Rossiya tomonining talablari
Rossiya tomoni quyidagilarni ta’kidladi:
-
mijoz kriptovalyutani o‘g‘irlashga aloqador guruh tashkilotchisi hisoblanadi;
-
jinoyat onlayn-platforma orqali sodir etilgan, deb ko‘rsatildi;
-
yetkazilgan zarar bir necha milliard rublni tashkil etgan;
-
mijozga nisbatan hibsga olish haqida sud qarori chiqarilgan;
-
jinoyat ta’qibi qonuniy bo‘lib, milliy huquqqa mos keladi.
Shu asosda Rossiya Interpol bazasidagi ma’lumotlarni saqlab qolishni talab qildi.
Ishni ko‘rib chiqish jarayoni va himoyaning asosiy dalillari
Ko‘rib chiqish jarayonida himoya tomoni prinsipial buzilishlarni ko‘rsatdi:
-
Dastlabki hibsga olish orderining noqonuniyligi
Birinchi instansiya sudi himoyachining ishtirok etishi mumkin emasligi haqida rasmiy bildirishnomalar bo‘lishiga qaramay, mijozning himoyachisi yo‘qligida qaror chiqargani isbotlandi. -
Himoyalanish huquqining buzilishi
Apellyatsiya sudi hibsga olish masalasini ko‘rib chiqishda qo‘pol protsessual buzilishlar bo‘lganini tan olib, dastlabki qarorni bekor qildi. -
Ayblovlarning yetarlicha asoslanmaganligi
Himoya quyidagilarni qayd etdi:-
mijozning jinoyatga aloqadorligini ko‘rsatuvchi bevosita dalillar yo‘q;
-
uning kriptog‘amyonlar bilan bog‘liqligi aniqlanmagan;
-
uning jismonan ishtiroki yoki operatsiyalar ustidan nazorat qilgani isbotlanmagan;
- keltirilgan holatlarning bir qismi taxminiy xarakterga ega.
-
-
Yurisdiksiya masalasi
Jabrlanuvchilar chet el fuqarolari ekani va voqealarning bir qismi Rossiya Federatsiyasidan tashqarida sodir bo‘lgani qayd etildi.
Interpol Komissiyasining pozitsiyasi va yakuniy qarori
Komissiya tomonlarning dalillarini sinchiklab tahlil qilib, quyidagi xulosalarga keldi:
- dastlabki hibsga olish orderi himoyalanish huquqi buzilgan holda chiqarilgani tan olindi;
- ushbu buzilish keyinchalik bartaraf etilgani tasdiqlandi — Rossiya sudi masalani qayta ko‘rib chiqib, yangi qaror chiqardi;
- avvalgi order haqiqiy emas deb topildi;
- Interpol tizimidagi ma’lumotlarni yangilash majburiy etib belgilandi — eski order yangisi bilan almashtirilishi lozim.
Shu bilan birga, Komissiya:
- shaxsning aybdorligini baholamasligini;
- sud o‘rnini bosa olmasligini;
- biroq protsessual kafolatlar va inson huquqlariga rioya etilishini nazorat qilishini ta’kidladi.
Asosiy natija:
- Interpol tizimidagi ma’lumotlar tuzatilishi, noqonuniy order esa chiqarib tashlanishi lozim;
- protsessual huquqlar buzilganiga doir himoya dalillari asosli deb topildi.
Yakun
Komissiya ma’lumotlarni to‘liq o‘chirib tashlamagan bo‘lsa-da, himoya tomoni prinsipial jihatdan muhim natijaga erishdi:
- mijoz huquqlari buzilgani tan olindi;
- noqonuniy order bekor qilindi;
- eskirgan va noqonuniy ma’lumotlar chiqarib tashlandi;
- Interpol protsedura buzilgan holda olingan ma’lumotlardan foydalana olmasligi tasdiqlandi.
Bu mijoz uchun huquqiy xavflarni sezilarli kamaytirdi va uni xalqaro darajada himoya qilishda muhim qadam bo‘ldi.
Agar siz shunga o‘xshash vaziyatga duch kelgan bo‘lsangiz
Agar sizga nisbatan:
- Interpol bazasiga ma’lumot joylashtirilgan bo‘lsa;
- xalqaro qidiruv e’lon qilingan bo‘lsa;
- protsedura buzilgan holda order chiqarilgan bo‘lsa;
- siyosiy yoki shubhali asoslarda ish qo‘zg‘atilgan bo‘lsa,
Xalqaro va ekstraditsiya huquqi sohasidagi tajribali advokatlarga murojaat qilish nihoyatda muhim.
Puxta huquqiy pozitsiya va Interpol Komissiyasi bilan ishlash quyidagilarga imkon beradi:
- noqonuniy qidiruvlarga e’tiroz bildirish,
- ma’lumotlarni o‘chirtirishga erishish,
- erkinlik va adolatli sud muhokamasiga bo‘lgan huquqni himoya qilish.
Agar ishingiz shunga o‘xshash bo‘lsa — himoyani kechiktirmang.
