Interpol Ko'k Eslatmasi

Interpol Ko'k Eslatmasi

Interpolning ko’k eslatmasi jinoyat tergovi uchun shaxs haqida ma’lumot olish, uning joylashgan joyini yoki shaxsini aniqlash uchun e’lon qilinadi. U hibsga olish to’g’risidagi so’rov emas va guvoh yoki jabrlanuvchiga nisbatan ham bo’lishi mumkin.

Interpol bo'yicha advokatlarga yozing!

Interpol Ko'k Eslatmasi

Interpolning ko’k eslatmasi (Blue Notice) — jinoyat tergovi doirasida qiziqish uyg’otgan shaxs haqida ma’lumot olish, uning joylashgan joyini yoki shaxsini aniqlash uchun e’lon qilinadigan xalqaro eslatma (Interpolning ma’lumotlarni qayta ishlash qoidalari, 88-modda). Qizil eslatmadan farqli o’laroq, u shaxsni hibsga olish yoki ekstraditsiya qilish to’g’risidagi so’rov emas.

Ko’k eslatma kimga nisbatan e’lon qilinishi mumkin

88-moddaga ko’ra ko’k eslatma subyekti nafaqat gumon qilinuvchi bo’lishi mumkin. U quyidagi shaxslarga nisbatan e’lon qilinishi mumkin:

  • sudlangan yoki ayblanuvchi shaxs;
  • gumon qilinuvchi;
  • guvoh;
  • jabrlanuvchi.

Shuning uchun ko’k eslatmaning o’zi shaxs jinoyatda ayblanayotganini anglatmaydi: u tergov uchun zarur ma’lumotni topish vositasi.

E’lon qilish shartlari

  • shaxsning ehtimoliy jinoiy o’tmishi, joylashgan joyi yoki shaxsi haqida yoki tergov uchun ahamiyatli boshqa qo’shimcha ma’lumot talab qilinadi;
  • so’ralgan hamkorlik samarali bo’lishi uchun tergov yoki shaxs haqida yetarli ma’lumot taqdim etilgan;
  • eslatmada shaxsni aniqlash uchun yetarli ma’lumotlar bor: shaxs ma’lum bo’lsa — familiya, ism, jins, tug’ilgan sana (hech bo’lmaganda yili) bilan birga tashqi ko’rinish tavsifi, DNK profili, barmoq izlari yoki hujjat ma’lumotlari, yoxud sifatli fotosurat va kamida bitta qo’shimcha belgi; shaxs noma’lum bo’lsa — sifatli fotosurat, barmoq izlari yoki DNK profili.

⚠️ VAQT JUDA MUHIM — HAR BIR KUN G’ANIMAT

Ishingizni bepul huquqiy tahlil qildiring

Bizning ixtisoslashgan xalqaro yuridik jamoamiz transchegaraviy elementlarga ega bo’lgan ishlarda himoyani ta’minlaydi. Biz amaldagi xalqaro shartnomalarni tahlil qilamiz, yuzaga kelishi mumkin bo’lgan xavf-xatarlarni baholaymiz va sizning harakatlanish erkinligingizni himoya qilish hamda xalqaro eslatmalarni bekor qilish uchun bosqichma-bosqich himoya rejasini tayyorlaymiz.

Bepul maslahat olish →
🔒 To’liq maxfiylik · 24 soat ichida javob · Majburiyatlarsiz

Ko’k eslatmani kim e’lon qiladi va u qanday ishlaydi

Eslatmani a’zo davlatning Milliy markaziy byurosi yoki xalqaro tashkilot so’raydi, Interpol Bosh kotibiyati esa so’rovni qoidalarga va Interpol Ustavining 3-moddasiga muvofiqligini tekshirgandan keyin e’lon qiladi (74 va 77-moddalar). Eslatmani olgan Milliy markaziy byurolar uning ma’lumotlarini o’z davlatining vakolatli organlariga yetkazadi va topilgan ma’lumotlarni so’rov yuborgan byuroga qaytaradi (80-modda).

Interpol qoidalari ko’k eslatma bo’yicha hibsga olishni nazarda tutmaydi. Agar shaxs topilsa, u bilan qanday harakat qilinishini — masalan, tushuntirish so’rash yoki qo’shimcha tekshiruv o’tkazishni — har bir davlat o’z qonunchiligiga ko’ra hal qiladi.

Ko’k eslatma va qizil eslatma

  • Maqsadi. Qizil eslatma — shaxsni topish va ekstraditsiya, topshirish yoki shunga o’xshash qonuniy harakat uchun ushlab turish (82-modda). Ko’k eslatma — faqat ma’lumot olish, joylashgan joyni yoki shaxsni aniqlash (88-modda).
  • Shartlari. Qizil eslatma uchun jiddiy umumjinoiy jinoyat, jazo bo’yicha chegaralar hamda amaldagi hibsga olish orderi yoki unga tenglashtirilgan sud qarori kerak (83-modda). Ko’k eslatma uchun bunday talablar yo’q — u guvoh yoki jabrlanuvchiga nisbatan ham bo’lishi mumkin.
  • Bir-biriga aylanishi. Bular alohida eslatmalar. Agar so’rovdagi ma’lumotlar boshqa turdagi eslatma shartlariga mos kelsa, Bosh kotibiyat so’rov yuborgan byuroga boshqa eslatmani e’lon qilishni taklif qilishi mumkin (78-modda); qizil eslatma uchun esa uning barcha shartlari bajarilishi shart.

Ko’k eslatma ustidan qanday shikoyat qilish mumkin

Ko’k eslatma ma’lumotlari Interpol axborot tizimida qayta ishlanadi, shuning uchun ular ustidan Interpol fayllarini nazorat qilish komissiyasiga (CCF) murojaat qilish mumkin: o’zingiz haqidagi ma’lumotlarga kirish, ularni tuzatish yoki o’chirishni so’rash (CCF Nizomining 29-moddasi). Shikoyatda, masalan, quyidagilar ko’rsatilishi mumkin: eslatma 88-moddadagi shartlarga javob bermaydi, ma’lumotlar noto’g’ri yoki eskirgan, tergov allaqachon tugagan, yoxud ish siyosiy, harbiy, diniy yoki irqiy xususiyatga ega (Ustavning 3-moddasi). Agar eslatma maqsadiga erishilgan bo’lsa yoki u shartlarga javob bermay qolsa, so’rov yuborgan byuro uni qaytarib olishi, Bosh kotibiyat esa bekor qilishi kerak (81-modda). CCF qarorlari Interpol uchun majburiy (Nizomning 38-moddasi).

O’zbekistonda ko’k eslatma

O’zbekistonda Interpol eslatmalarini Ichki ishlar vazirligi tarkibidagi Interpolning Milliy markaziy byurosi qabul qiladi va yuboradi (Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 2-iyundagi 343-son qarori). Ko’k eslatma bo’yicha qanday choralar ko’rilishini O’zbekiston qonunchiligi belgilaydi. Ko’k eslatma ekstraditsiyaga asos bo’lmaydi; bundan tashqari, Konstitutsiyaning 23-moddasiga ko’ra O’zbekiston fuqarosi boshqa davlatga berib yuborilishi mumkin emas (batafsil — ekstraditsiya sahifasida).

Advokatlar qanday yordam beradi

  • eslatmada kim sifatida ko’rsatilganingizni (guvoh, jabrlanuvchi, gumon qilinuvchi va hokazo) va undan kelib chiqadigan xavflarni baholash;
  • eslatma 88-moddadagi shartlarga va Interpol Ustavining 3-moddasiga mosligini tahlil qilish;
  • CCFga ma’lumotlarga kirish, ularni tuzatish yoki o’chirish to’g’risidagi so’rov tayyorlash;
  • eslatma asosida boshlangan milliy tekshiruv yoki ish bo’yicha himoya. Bog’lanish — aloqa sahifasida.

Ko'p beriladigan savollar

Ko'k eslatma bor-yo'qligini qanday bilish mumkin?

Rasmiy yo’l — CCFga o’zingiz haqidagi ma’lumotlarga kirish so’rovini yuborish (CCF Nizomining 29-moddasi). So’rov bepul (30-modda); CCF uni bir oy ichida qabul qilish mumkinligini hal qiladi (32-modda) va ma’lumotga kirish to’g’risidagi qarorni qabul qilingan kundan boshlab to’rt oy ichida chiqaradi (40-modda).

Men guvohman, lekin men haqimda ko'k eslatma bor. Bu nimani anglatadi?

Ko’k eslatma guvoh yoki jabrlanuvchiga nisbatan ham e’lon qilinishi mumkin (88-modda): tergov sizdan ma’lumot olishi yoki joylashgan joyingizni bilishi kerak. Bu sizga ayblov qo’yilganini anglatmaydi. Biroq tergovchi bilan muloqotdan oldin, xususan chet davlat organlari bilan, advokat bilan maslahatlashish foydali.

Ko'k eslatma qancha muddat amal qiladi?

Interpol qoidalarida yagona muddat ko’rsatilmagan: ma’lumotlar maqsadga erishish uchun zarur bo’lgan muddatda saqlanadi, eng uzoq muddatni Interpol Ijroiya qo’mitasi belgilaydi (49-modda), muddat tugashidan oldin esa saqlash zarurati qayta ko’rib chiqiladi (50-modda).

Qo'ng'iroqqa yozilish
Xabaringiz yuborildi!
Interpol Stop Law Firm logo white