Turkiyadagi ekstraditsiya bo'yicha advokatlar

Turkiyadagi ekstraditsiya bo'yicha advokatlar

O’zbekiston va Turkiya o’rtasida 2018-yilgi ekstraditsiya to’g’risidagi bitim amal qiladi. Unda berish shartlari, majburiy va ixtiyoriy rad etish asoslari — jumladan siyosiy ta’qib — hamda Interpol orqali dastlabki qamoqning 40 kunlik muddati belgilangan.

Advokatga yozing!

Turkiyadagi ekstraditsiya bo'yicha advokatlar

O’zbekiston va Turkiya o’rtasida shaxslarni berish (ekstraditsiya) alohida xalqaro shartnoma bilan tartibga solinadi: O’zbekiston Respublikasi va Turkiya Respublikasi o’rtasidagi ekstraditsiya to’g’risidagi bitim 2018-yil 30-aprelda Toshkentda imzolangan va O’zbekiston uchun 2019-yil 20-avgustdan kuchga kirgan. Bitim kuchga kirgan kundan boshlab 1994-yil 23-iyundagi fuqarolik, savdo va jinoiy ishlar bo’yicha o’zaro huquqiy yordam to’g’risidagi shartnomaning ekstraditsiyaga oid qismi o’z kuchini yo’qotgan (23-moddaning 5-qismi).

Turkiyaga ekstraditsiya — huquqiy himoya

Bitim qanday ishlaydi

  • ekstraditsiya bo’yicha markaziy organlar — O’zbekiston tomonidan Bosh prokuratura, Turkiya tomonidan Adliya vazirligi; ular diplomatik kanallar yoki Interpol orqali aloqa qiladi (2-modda);
  • berish ikkala davlat qonunchiligi bo’yicha kamida bir yil ozodlikdan mahrum qilish yoki undan og’irroq jazo nazarda tutilgan jinoyatlar uchun amalga oshiriladi; hukmni ijro etish uchun esa o’talmagan jazo kamida olti oy bo’lishi kerak (3-moddaning 1-qismi);
  • qilmish ikkala davlatda bir xil nomlanishi yoki bir turdagi jinoyatlarga kirishi shart emas (3-moddaning 2-qismi);
  • bitim kuchga kirgandan keyin berilgan barcha so’rovlarga, hatto jinoyat undan oldin sodir etilgan bo’lsa ham, tatbiq etiladi (23-moddaning 4-qismi).

Ekstraditsiya majburiy rad etiladigan holatlar

  • so’ralgan davlat qilmishni siyosiy xususiyatga ega deb topsa (davlat yoki hukumat rahbari va ularning oila a’zolari hayotiga tajovuz hamda ikkala tomon ishtirok etgan xalqaro shartnomalarga ko’ra siyosiy hisoblanmaydigan qilmishlar bundan mustasno);
  • so’rov shaxsni irqi, jinsi, dini, millati yoki siyosiy qarashlari uchun ta’qib qilish yoki jazolash maqsadida yuborilgan, yoxud shu sabablar sud muhokamasida uning holatini yomonlashtirishi mumkin deb hisoblash uchun yetarli asoslar bo’lsa;
  • qilmish faqat harbiy jinoyat bo’lsa;
  • shaxs so’ralgan davlatning fuqarosi bo’lsa;
  • muddat o’tganligi, avf yoki amnistiya tufayli shaxs javobgarlikdan yoki jazodan ozod qilingan bo’lsa;
  • so’ralgan davlatda shu jinoyat uchun yakuniy sud hukmi chiqarilgan bo’lsa (4-modda).

Ekstraditsiya rad etilishi mumkin bo’lgan holatlar

  • jinoyat so’ralgan davlat yurisdiksiyasiga tegishli bo’lib, u yerda shu jinoyat bo’yicha ish yuritilayotgan yoki qo’zg’atilishi nazarda tutilayotgan bo’lsa;
  • so’ralgan davlat shu jinoyat bo’yicha ish qo’zg’atishni rad etgan yoki ishni tugatgan bo’lsa;
  • shaxsning yoshi, sog’lig’i yoki boshqa shaxsiy holati tufayli berish insonparvarlik nuqtai nazaridan mos kelmasa;
  • so’rov sirtdan chiqarilgan hukmga asoslangan bo’lib, so’rovchi davlat ishni shaxs ishtirokida qayta ko’rib chiqishni kafolatlamasa (5-modda).

Agar jinoyat uchun so’rovchi davlatda o’lim jazosi nazarda tutilgan, so’ralgan davlatda esa bunday jazo bo’lmasa, so’rovchi davlat o’lim jazosi ijro etilmasligini kafolatlamasa, berish rad etilishi mumkin (6-modda). Fuqarolik, insonparvarlik sabablari yoki o’lim jazosi tufayli rad etilgan holda, so’ralgan davlat ishni o’z vakolatli organlariga yuboradi, so’rovchi davlat esa hujjatlar va dalillarni taqdim etadi (7-modda).

⚠️ EKSTRADITSIYADAN HIMOYA — VAQT JUDA MUHIM

Hibsga olish orderlarini va topshirish so’rovlarini bekor qilish

Bizning xalqaro yuridik jamoamiz rasmiy ekstraditsiya so’rovlariga va chegaradagi hibsga olishlarga qarshi shoshilinch huquqiy yordam ko’rsatadi. Biz ikki tomonlama shartnomalarni to’liq tahlil qilamiz, protsessual buzilishlarni va ikki tomonlama jinoiylik prinsipiga rioya etilishini tekshiramiz va topshirishni bloklash hamda erkinligingizni himoya qilish uchun transchegaraviy mudofaa strategiyalarini amalga oshiramiz.

Ekstraditsiya xavflarini baholash →
🔒 To’liq maxfiylik · Hujjatlarni o’sha kunning o’zida tahlil qilish · 24/7 tezkor yordam

Interpol orqali dastlabki qamoq

  • shoshilinch hollarda rasmiy so’rovdan oldin dastlabki qamoq haqidagi iltimos diplomatik kanallar, Interpol yoki markaziy organlar kelishgan boshqa kanallar orqali yuborilishi mumkin (10-moddaning 1-qismi);
  • agar shaxs qamoqqa olingan kundan boshlab 40 kun ichida rasmiy so’rov kelmasa, dastlabki qamoq bekor qilinadi; so’rovchi davlatning iltimosiga ko’ra bu muddat 20 kunga uzaytirilishi mumkin (10-moddaning 4-qismi);
  • qamoq bekor qilinishi keyinroq rasmiy so’rov kelsa, berishga to’sqinlik qilmaydi (10-moddaning 5-qismi);
  • shaxs berilishiga ochiq va ixtiyoriy rozilik bersa, jarayon tezlashtirilishi mumkin (12-modda).

Interpolning qizil eslatmasi hibsga olish orderi emas, balki shaxsni topish va ekstraditsiya maqsadida ushlab turish to’g’risidagi so’rov (Interpolning ma’lumotlarni qayta ishlash qoidalari, 82-modda); u e’lon qilinishidan oldin huquqiy tekshiruvdan o’tadi (86-modda). Agar eslatma siyosiy xususiyatga ega bo’lsa, uni CCFda bahslashish mumkin (CCF Nizomining 29-moddasi); CCF qarorlari Interpol uchun majburiy (38-modda).

Berilgan shaxsni himoya qiluvchi qoidalar

Berilgan shaxs berishga asos bo’lmagan va berishgacha sodir etgan boshqa jinoyat uchun javobgarlikka tortilishi, jazolanishi yoki uchinchi davlatga berilishi mumkin emas, quyidagi hollar bundan mustasno: so’ralgan davlat oldindan rozilik bergan bo’lsa; shaxs to’liq ozod qilinganidan keyin 45 kun ichida so’rovchi davlat hududini tark etmagan bo’lsa; yoki u yerni tark etib, ixtiyoriy qaytib kelgan bo’lsa (16-modda).

Advokatlar qanday yordam beradi

Turkiya so’rovi bilan bog’liq ishlarda Collegium of International Lawyers (Xalqaro yuristlar kollegiyasi) advokatlari quyidagi yordamni ko’rsatadi:

  • so’rovni bitimning 3–6-moddalariga muvofiqligi bo’yicha tekshirish — ayniqsa siyosiy ta’qib va sirtdan chiqarilgan hukm masalalarida;
  • dastlabki qamoqning 40 va 20 kunlik muddatlariga rioya etilishini nazorat qilish;
  • qizil eslatma yoki diffuziya bo’yicha CCFga murojaat tayyorlash;
  • ekstraditsiya ishida va bog’liq milliy jarayonlarda himoya. Bog’lanish — aloqa sahifasida.

Ko'p beriladigan savollar

O'zbekiston o'z fuqarosini Turkiyaga beradimi?

Yo’q. Bitimga ko’ra so’ralgan davlat o’z fuqarosini bermaydi (4-modda «d» bandi), O’zbekiston uchun bu Konstitutsiyaning 23-moddasida ham mustahkamlangan. Bunday holda Turkiya so’roviga binoan ish O’zbekistonning vakolatli organlariga yuboriladi (7-modda) — xuddi shu qoida Turkiya fuqarolariga ham tatbiq etiladi.

Bitimni bekor qilish mumkinmi?

Ha. Har bir tomon diplomatik kanallar orqali yozma xabarnoma yuborib, bitimni denonsatsiya qilishi mumkin; denonsatsiya xabarnoma berilgan kundan 180 kun o’tgach kuchga kiradi va undan oldin boshlangan ekstraditsiya jarayonlariga ta’sir qilmaydi (23-moddaning 3-qismi).

Ekstraditsiya xarajatlarini kim to'laydi?

So’ralgan davlat hududidagi tartib-taomillar xarajatlarini shu davlat qoplaydi, shaxsni topshirish yoki qabul qilish bilan bog’liq transport va tranzit xarajatlarini esa so’rovchi davlat to’laydi (20-modda).

Qo'ng'iroqqa yozilish
Xabaringiz yuborildi!
Interpol Stop Law Firm logo white